Son yıllarda görme kusurlarının giderilmesi için kullanılan yöntemlerinden biri olan göz içi lensler, oftalmolojide ise monofokal, trifokal ve multifokal olarak adlandırılan birden fazla odağı olan lensler kullanılmaktadır. Tek odaklı olan lensler artık günümüzde çok kullanılmamaktadır. Halk arasına akıllı göz içi mercek veya akıllı lens olarak bilinmektedir. Özellikle ileri yaşlarda gözün içindeki lensin saydamlığını yitirmesi ile ortaya çıkan katarakt nedeni, yapılan katarakt ameliyatlarında hastaya bu göz içi lensler uygunsa takılabilmektedir.
Göz içi lens ameliyatı sırasına veya katarakt ameliyatında hastaya monofokal yani tek odaklı lens takılırsa uzağı görebilir ama yakını gözlük kullanmadan göremez, multifokal kullanılırsa hem yakın, hem uzak sorunları kalmaz, trifokal kullanılırsa hem yakın, hem uzak, hemde orta mesafe net görülmektedir. Ayrıntılar: Göz İçi Lens Nedir? Göz İçi Lens Tedavisi Nasıl Yapılır?
Göz içi lens ameliyatı sırasında hangi lensin uygulanacağına, işlem öncesinde yapılacak olan detaylı muayene ve planlama sonrasında belirlenmekte.
Göz İçi Lens Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Gözümüzün içindeki doğuştan gelen lensin nasıl çalıştığını anlarsanız, göz içi lens ameliyatı neden yapılır? Sorusunun cevabını çok daha iyi anlarsınız. Gözün ışığı retina üzerindeki odakla gücünün %70’lik kısmı kornea tarafından, geri kalan %30’luk kısmı ise lens tarafınan kırılmaktadır.
Göz merceği yani göz içi lensimiz normal şartlarda sağlıksıysa odaklama gücünü ihtiyaç halinde azaltıp, arttırabilir. Bu sayede hem yakını hemde uzağı, hemde orta mesafeyi görmekte zorluk çekmeyiz. Fakat özellikle yaş ilerledikçe, 45 yaş ve sonrasına doğuştan gelen lens artık eskisi gibi ışığı kıramaz. Odakları ayarlama gücü gittikçe azalır ve retinaya ışığı gerektiği gibi odaklayamaz. Bunun sonucunda bulanık görme başlar. Görme kayıbının telefi edilmesi için gözlük kullanmak, göz lazer ameliyatı olmak veya göz içi lens takmak gerekir. Gözlük her hasta uygundur. Ancak diğer tedavi yöntemleri uygun hastalara yapılmaktadır.
Mercek yaş ile birlikte yapısı bozulmaya devam eder ve eğer saydamlığını kayıp ederse, katarakt oluşmuş olur. Artık doğuştan lens alınıp yerine uygun olan yapay lens (mercek) takmak gerekecektir. Katarakt hastalarında uzak ve yakın görme bozuklukları vardır. Bazı hastalar katarakt ilk oluştuğu zamanlar yakını görebiliyorum deseler bile, bu tamamen geçicidir kısa süre içinde yakındada sorunlar yaşarlar. Bu sadece kataraktın ilerlediğine dair bir sinyalden ibarettir.
Bir defa katarakt oluşursa, tek çaresi eski merceği ordan çıkartıp yerine yapay lens takmaktadır. Bu lensler plastik akrilik malzemeden yapılır. Diğer konumuzda malzeme çeşitlerinden bahsetmiştik. Bu tip lensler kaliteli markalardan tercih edilirse, ömür boyu kişilere sağlıklı bir şekilde hizmet ederler. Kişinin görme kusurlarına ve isteğine göre göz içi lens ameliyatı ile göz içine kalıcı olarak yerleştirilmektedir.
Son dönemlerde akıllı mercek olarak reklamları yapılan mercekler, aslında trifokal olarak geçen 3 odaklı lensler veya diğer adıyla 3 odaklı merceklerdir. Üç adet merceğin üst üste konularak birleştirilmesi gibi düşünebilirsiniz. Uzak, yakın ve orta mesafeyi gözlüğe veya konak lense gerek kalmadan gömeyi sağlayan göz içi lenslerdir.
Göz İçi Lens Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Göz içi lens ameliyatı yapılmadan önce, hastanın sağlık öyküsü detaylı olarak alınır. Sonrasında göz hekimi hastanın detaylı bir göz muayenesini yapar. Görme kusurları gerçekten göz içi lens kullanımı ile tedavi edilebilir mi? Yoksa başka göz hastalıkları nedeni ilemi görme kusurları oluşmuş. Önce bunların ayrımı yapılmalıdır.
Yapılan muayene ve incelemer sonucunda göz içi lens ameliyatına herhangi bir engel söz konusu değilse, hasta ve hekim uygun olan göz içi lensi birlikte seçeler. Hekim lens çeşitlerinin artı ver eksi yönlerini hastaya aktırır ve uygun olan lens seçeneklerini hastaya bildirir. Hasta ise kendisine ve beklendiklerine en uygun olan lensi seçer. Ardından bir ameliyat günü planlanır. Göz içi lens ameliyatı sırasında hasta herhangi bir acı, ağrı hissetmez bunun için lokal anestezi yapılır. Bazen özel durumlarda ise genel anestezi altınada uygulanabilir. Genel anestezi yapılırsa, hasta aynı gün taburcu olmaz, birgün hastaneden kalması gerekir.
Hasta ameliyat gününde gelir ve ameliyat odasına alınır. Göz içi lens ameliyatının yapılacağı göz/gözlerin etrafı sterilize edilir. Ardından özel örtüler ile örtülür ve göze anestezi uyulanır. Göz kapaklarını Sabir tutmak için göz kapağı ekartörü kullanılır Anestezi etkisini tam olarak gösterdiğinde. Cerrah kornea tabakasına mikronluk bir kesi yapar. Bu kesiden içeriye girip, görevini artık yerine getiremeyen lense ulaşıp, parçalayarak çıkartır. Sonra yine aynı kesiden yapay göz içi lensi içeriye sokarak yerine yerleştirir. Göz yıkanır ve göz içi lens ameliyatı sonlandırılır. Herhangi bir dikiş atma söz konusu değildir. Göz kendisini birkaç hafta içinde toparlayacaktır.
Göz içi lens ameliyatı işleminin en son aşaması işlem yapılan göz bantla kapatılır. Hasta birkaç saat gözlem altında kalır ve evine gönderilir. Ertesi gün tekrar hastaneye gelerek kontrolleri yapılır ve gözdeki bant çıkarılır. Ameliyattan sonra kontrole birgün sonra bir hafta sonra, bir ay sonra ve üç ay sonra olarak planlanır. 3 gün içinde hastanın görüşü netleşir.
Göz İçi Lens Ameliyatı Sonrası Nelere Dikkat Etmek Gerekir?
Göz içi lens ameliyatı sonrasında iyileşmenin sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesi için, hastaların bazı noktalara dikkat etmesi gerekmektedir. Sağlıklı bir iyileşme sonucunda takılan göz içi lenslerden maksimum verim alabilirsiniz. Dikkat edilmesi gerekenlerse;
- Göz içi lens ameliyatı sonrasında aynı gün eve gidilebilir. Ancak eve gidildiğinde gözler dinlendirilmeli,
- Ameliyat sonrasında gözü dış etkenlere karşı koruma altına alacak olan, koruyucu malzeme takılmalıdır,
- İlk gün dışarı çıkmayın, ikinci gün zaten kontrol için çıkacaksınız,
- Güneşin UV ışınların korunmak için mutlaka kaliteli güneş gözlüğü kullanın,
- Özlelikle başınızı ön tarafa eğmekten çekinmeniz gerek,
- Ağır aktivitelerden ve sporlardan uzak durun,
- Spor aktivitelerini doktorun belirleyeceği zaman kadar yapmayın,
- Göz içi lens ameliyatından sonra yanma, batma, kaşınma ve sulanma gibi şikayetler olacaktır. Bunlar olağan ve beklenen şikayetlerdir. Ancak gözünüzüz ovalayıp kaşımamalısınız,
- Doktorunuz verdiği damlalar, antibiyotikli pomatlar düzenli olarak kullanılmalıdır.
Göz İçi Lens Ameliyatı Sonrasında Bulanık Görme
Göz içi lens ameliyatı sonrasında bulanık görme, beklenen ve normal bir durumdur. Göz içi lens ameliyatından sonra göz bantla kapatılır ve ertesi gün bu bant açılır. Bant açıldıktan sonra bir süre bulanık görme normal olarak kabul edilir. Bulanık görme geçidir, yerini giderek net görmeye bırakması beklenir. Dikkat edilmesi gereken nokta ise; ameliyat sonrasında, bandaj çıktıktan 3 gün kadar beklenmeli hala bulanık görme oluyorsa, işlemi yapan hekim bilgilendirilmelidir.
Göz İçi Lens Ameliyatı Riskleri
Göz lens ameliyatı bir cerrahi işlemdir ve her cerrahi işlemde olduğu gibi bazı risk faktörleri vardır. Ancak bu risk erkenleri tecrübeli cerrahlar tarafından ve son teknolojik cihaz kullanımları ile minimize edilmektedir. Riskler ise şu şekildedir;
- Bazen göz numaraları tam olarak düzeltilemez. Bu gibi durumlarda göz hekimi lazer göz ameliyatına gidilerek numara sıfırlanabilir,
- Kornea ödemi risklerden birisidir. Ancak kullanılacak damlalar ile kontrol altına alınıp tedavi edilir,
- Göz tansiyonu olarak bilinen glokom hemen, hemen bütün göz ameliyatlarıda karşımıza çıkar. Ancak reçeteye yazılan ilaçlar sayesinde kontrol altına alınır. Çok düşük bir ihtimalde ikinci bir operasyon gereği duyulmasıdır,
- Göz ameliyatlarının tamamında enfeksiyon riski vardır. Bunu önlemek için gerekli damlalar ve pomatlar kullanılır,
- Bazen iriste kanama oluşabilir. Ancak bu tür kanamalar rahatlıkla kontrol altına alınırlar.
Göz içi Lens mi, Göz Lazer Ameliyatı mı? Yaptırılmalı?
Bu soru tamamen hastanın görme kusurlarına, görme derecelerine, göz sağlığına ve genel sağlığına göre kişiden kişiye değişiklik gösterir. Bir kişiye uygun olan yöntem diğerine olmayabilir. Hangi yöntemin en doğru karar olduğuna, hasta yaşı, gözlük numaraları, katarakt var mı, göz tembelliği var mı, gözünde başka sorunlar var mı? Ve hastanın tam olarak bun işlemlerden beklediği sonuca bağlı olarak değişmektedir. Bu nedenle göz içi lens ameliyatımı, yoksa göz lazer ameliyatımı? Sorusunun cevabını ayrıntılı bir göz muayenesinden sonra göz doktoru verecektir.
Örneğin 65 yaşındaki ve kataraktı olan, -5.00 miyom ve +5.00 hipermetrop olan hastaya başka olumsuz bir durum yoksa lazer ameliyatı değil, katarakt ameliyatı ile beraber göz içi lens takılması uyun olur.
Başka bir örnek vermek gerekirse 45 yaşında, başka herhangi bir göz sorunu olmayan ve 2 derece hipermetropisi olan bir hastaya hem lazer hemde gö içi lens tedavilerinin ikiside uygun olur. Kısacası bu durumlara en iyi bir göz hekimi muayenesi ile karar verilir. İlgili konumuz: Göz Lazer Ameliyatı ve Çeşitleri
