Kliniklerde göz hekimlerine en sık sorulan sorulardan biri olan en tehlikeli göz hastalıkları sorusudur. Hayatımızı kaliteli şekilde idame ettirebilmemiz için gözlerimiz bizler için çok değerli organlarımızın en başında gelir. Bu yüzden aslında herkes düzenli olarak göz hekimini ziyaret etmelidir. Herhangi bir sorunu olmasa bile 50 yaşına kadar her iki yılda bir daha sonra ise her yıl periyodik muayeneler yapılmalıdır. Eğer bir göz problemi varsa hekimin uygun göreceği periyotlarda mutlaka muayenelerin gerçekleşmesi gerekmektedir.
En Tehlikeli Göz Hastalıkları Belirtileri Nelerdir, Tedavileri Nasıl Yapılır?
Klinikte gördüğümüz birçok göz hastalıklarının erken tanı ve tedaviler ile geri dönüşleri güzel sonuçlar alınabilmektedir.
Ancak bazı durumlarda görme kayıpları ile karşılaşmak ve maalesef geri dönüşü olmayan durumlar söz konusu olarak tehlikeli göz hastalıkları alanına giren ve acil müdahale gerektiren durumlarla karşılaşabilmekteyiz.
Özellikle bazı tehlikeli göz hastalıkları bazen hiçbir belirtli vermeden alttan alata ilerler. Kişi belirtileri hissettiğindeyse her şey için çok geç olabilir çünkü görme sinirleri etkilenmiş ve geri dönüşü mümkün olmayan bir harabiyet almıştır. Örneğin sinsice ilerleyen ve tehlikeli göz hastalıklarından olan glokom yani göz tansiyonunu bir örnek olarak gösterebiliriz.
En Tehlikeli Göz Hastalıkları Türleri
Tehlikeli olarak görülen göz hastalıkları aşağıdaki gibidir;
- Glokom yani göz tansiyonu,
- Retina dekolmanı,
- Diabete bağlı gelişen bağlı görme kaybı,
- Göz travmalarına bağlı retina yırtıkları, göz içinde kanama,
- Gözdeki atar damaların veya toplar damaların tıkanması,
- Ciddi göz enfeksiyonları (yabancı cisim kaçması vs)
- Çocuklarda katarakt,
- Çocuklarda glokom,
- Herhangi bir ağrı olmaksızın görme kaybı yaşanması,
- Üvetinin neden olduğu gözde kızarma.
Yukarıda bahsettimiz bu en tehlikeli göz hastalıklarına şimdide tek tek biraz yakından bakalım.
1 – Glokom (Göz Tansiyonu)
Listenin başına göz tansiyonunu koymak istedim çünkü bu hastalık hem tehlikeli hemde herhangi bir belirti vermeden sinsice ilerleyebilmekte. Düzenli göz hekimi kontrolleri yapılmazsada hastanın glokomu anlaması çok mümkün değil. Belirtli vermeye başladığında bazen geç olabiliyor ve optik sinirler yani görme sinirleri olumsuz etkilenerek kalıcı görme hasarlarına neden olabiliyor. Düzenli göz kontrolleri yapılırsa, bu kontroller esnasında göz tansiyonu ölçümleride olacağı için erken dönemde tanı ve tedavisi mümkün olmaktadır. Eğer göz hekimi şüphelenirse göz dibi muayenesi ve OCT gibi teknikler ile görme sinirleri değerlendirilebilir.
Ayrıca glokomun bir çeşiti olan açı kapanmasıda tehlikeli göz hastalıklarından olup, gözün ön kısmının yapısal olarak daha dar olmasından kaynaklanır. Bu darlık nedeni ile aniden göz tansiyonunda yükselmeler olabilir ve buna bağlı olarak görme kayıpları oluşabilmekte. Yine bu durumdada düzenli göz hekimi muayeneleri önem taşımaktadır. Erken tanılarda yapılacak doğru tedavi planı ve önlemler ile çözümler üretilmektedir.
Bazı durumlardaysa göz tansiyonu normal değerlerde çıkar ancak yine glokom oluştuğu görülür. Bu nedenle göz hekiminin kesinlikle görme sinirlerinide kontrol etmek isteyecektir. Buda az önce OCT dediğimiz yöntem ile mümkündür.
2 – Sarı Nokta
Özellikle ileri yaşlarda görme kayıplarının en büyük nedenlerinden biri olarak karşımıza sarı nokta hastalığı çıkmaktadır. Buda 50 yaşından sonra her yıl göz muayenesinin ne kadar önemli olduğunu bize bir dafa daha söylemektedir. Gözün görme noktası olarak bilinen retinanın orta kısmında yer alır. Yaşa bağlı olarak bu bölgelerde hasarlar olabilir. Yada hücrelerde kalıcı olarak hasarların meydana gelmesi geri dönüşü olmayan görme kayıplarına neden olur.
Erken dönemde tanı konulursa, göz içine yapılan enjeksiyonlar sayesinde tedavisi sağlanmaktadır. Bu tedavi ile sarı nokta kanamaları ortadan kaldırılmaktadır. Ne kadar çok geç kalınırsa, doğru orantılı şekilde tedavilerin başarı şansları düşmekte ve görme kayıpları yaşanabilmekte. Sarı nokta hastalığının iki tipi vardır. Kuru ve yaş tiptir bunlar. Kuru tipi yetmişli yaşlarda görülmektedir. Yaş tip ise retina kanamlarına bağlı gelişmez hücre ölümleri ile gelişen bir hastalıktır. Yaş tipinde aniden görme kayıpları olabileceğinden tanı kadar sonrasında tedavi ve takipte çok önemli.
3 – Şeker Hastalığı (Diabet)
Sistemik hastalıklardan birisi olan şeker hatalığı göz sağlığımızı kolayca etkileyebilmekte. Burda yine düzenli hekim kontrolleri önemlidir. Çünkü şeker hastalığı gözü etkilemeye başlar başlamaz hemen görmede bozulmalar ortaya çıkmaz. Sinsi ilerler ve görmede bozulmalar oluştuğunda artık geç kalınmış olunabilir. Görme sinirleri hasar almış olabilir. Bu nedenle bütün şeker hastaları her yıl mutlaka göz hekimi kontrolüne gitmeli ve bu kontroller esnasınında göz dibi muayeneleri yapılmalıdır.
4 – Retina Dekolmanı
En tehlikeli göz hastalıkları konusunun 4. Sırasında retina dekolmanı bulunmakta. Bu hastalık oldukça tehlikeli ve gözü ciddi anlamda tehdit eden, retina sinir tabakasının altında ki pigment epiteli tabakasının yerineden ayrılması durumudur. Eğer erken fark edilirse bazı alınacak önlemler ile bunun üstesinden gelmek mümkündür. Eğer geç fark edilirse retina dekolmanı ameliyatı gerekir ve bazı durumlarda cerrahininde çözüm olmadığı kalıcı görme kayıpları yaşanabilir. Genelde yaşa bağlı olarak ortaya çıkar. Yaşlanmanın yanısıra dejeneratif hastalıklar nedeni ilede ortaya çıkabilmekte. Özellikle miyopisi olanlar risk gurubundadır. Bu nedenle düzenli olarak göz muayenesi gerekir. Ayrıca aniden başalayan sinek uçuşması, kurum yağması ve ışık çakmaları gibi belirtiler ortaya çıkarsa acilen bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir. Ardından göz hekimi hemen bir göz dibi muayenesi yapacaktır.
Ayrıntılı bilgi için : Retina Dekolmanı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
5 – Göz Atar ve Toplar Damarlarda Tıkanma
Gözün atar ve toplar damarlarında meydana gelebilecek herhangi bir tıkanmada tehlikeli göz hastalarındandır. Çünkü gözü besleyen damarlarda tıkanma olursa ciddi sonuçları olabilir. Gözün atar damarı tıkandığında tam görme kayıpları oluşabilmekte. Eğer tıkanan damar birkaç saat içinde müdahale edilip açılmazsa göz beslenemez ve kalıcı görme kayıpları ile sonuçlanabilir. Gözün atar damarının tıkanmasına genelikle kalp kapakalarından veya şah damarından pıhtı atmasıyla olur.
Fakat toplar damar tıkındığında ani görme kayıpları değil daha yavaş görme kayıplarına neden olur. Sıklıkla toplar damar tıkanmasına neden olan etkense; yüksek tansiyon, diyabet, glokom (göz tansiyonu) ne kadar erken fark edilirse o kadar rahat tedavisi olur.
6 – Göz Travmaları
Göz travmaları sonucunda ciddi göz yapısı ciddi anlamda hasar görebilmekte. Künt travmalar dediğimiz trafik kazaları, spor yaralanmaları, darbeler, saldıraya mazur kalma gibi fiziksel bir güce maruz kalma sonucunda ortaya çıkan travmalar. Bu travmalar retina yırtıklara ve göz içinde kanamalara neden olarak ciddi sorunlara neden olabilir. Özellike delici ve kesici aletler ile göz yaralanmalarında vakit kayıp edilmeden biraz önce müdahale etmek ve gerekirse cerrahi müdahale ile hastanın göz sağlığını ve bütünlüğünü korumak gerekmekte. Göze gelebilecek travmaları en aza indirmek için, arabada her zaman emniyet kemeri takmak, kaynak, spiral gibi dönen aletlere çalışırken koruyucu gözlük takmak gibi önemler ile fiziksel göz travmalarının bazıları engellenebilir.
7 – Göz Enfeksiyonu
Göz enfeksiyonları herkesin başına gelen, klinikte çok sık karşılaşılan göz hastalıkları arasındadır. Bazen herhangi bir tedaviye gerek kalmadan kendiliğinden geçen enfeksiyonlar olsada, bazı durumlarda çok şiddetli ve tehlikeli enfeksiyonlar oluşabilmektedir. Az önce bahsettiğimiz travmalar veya kontak lens kullanımı gibi nedenlere bağlı enfeksiyonlar gözün iç katmanlarına doğru kolarca ilerlemekte ve optik sinirlere kadar ulaşabilmektedir. Gözde çok fazla çapaklanma, korneada beyazlık ve görmede bulanıklık gibi semptomlarda vakit kayıp etmeden bir sağlık kuruşuna başvuru yapılmadır.
8 – Birden ve Aniden Oluşan Görme Kayıpları
Birden bire aniden bir görme kaybı gerçekleştiğinde çok fazla panikelemeden hemen bir hastaneye başvurmak kalıcı hasar olmaması için son derece önemlidir. Aniden oluşan görme kaybı demek ciddi bir sorun anlamına gelebilir ve vakit kayıp etmeden müdahale gerekebilir. Pıhtı atmasından dolayı göz damarı tıkanıkları gibi nedenlere bağlı olabileceğinden birkaç saat içinde müdahale gerekir.
9 – Göz Kızarması
Gözün kanlanması ve kızarması gibi şikayetler gözün hastalıklara karşı verdiği bir tepki olarak kabul edilir. Bazen bu tepkiler ciddi sorunların habercisi olabilir. Ağrı ile birikte kızarıklık, bulanık görme gibi şikayetler varsa üveit veya açık kapanma glokom gibi hastalıkların habercisi olabilir. Vakit kayıp etmeden bir sağlık kuruluşuna gitmek kalıcı göz hasarlarının önüne geçecek en iyi önlemdir.
10 – Çocuklarda Görülen Göz Problemleri
Çocuklarda yenidoğan kataraktı veya göz tansiyonu istenmeyen hastalıklar arasındadır. Tanı konulup erken dönemde gereken tedavilere gidilmezse görme kayıpları kalıcı olarak yerleşebilir. Bunun dışında çocuklarda özellikle göz tümörü olarak bilinen retinablastom çok ciddi sorunlara neden olabilir.
Çocuklarda gelişecek şaşılık ve görme bozuklukları göz tembelliğini tetikleyebilir. Bu nedenle erken tanı ve tedavilerde başarı oranı oldukça yüksek olan bu hastalıklar, tedavi edilmezse 10 yaşından sonra işler dahada zorlaşarak tedavi şansı azalmaktadır. Çocuklarda göz bebeğinde beyazlık, titreme, göz takibi yapmaması ve göz kayması gibi şikayetler olursa hemen bir hekime başvurmak gerekmektedir.
Körlük Risk Gurupları
Göz hekimleri körlük, kör kelimesinden hoşlanmaz ama bu maddeleri sizler için tehlikeli göz hastalıkları makalemin sonuna yazmak istedim;
- Kontrol atına alınamayan şeker hastalığı,
- Sarı nokta hastalığı,
- Erken doğup sürekli oksijen almış bebekler,
- Beyin kanaması nedeni ile görme merkezi etkilenenler,
- Kesici aletler, dönen aletler, ateşli aletler ile önem almadan çalışan kişiler risk gurubunadır.
